مقالات پايگاه ارسباران -
صنايع دستي و سوغات ارسباران
نوشته شده توسط اميد محمدي
سه شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۸۶ ساعت ۱۷:۱۳
ورني ( با فتح واو و سكون ر ) نوعي دست بافت زيبا و پشمين يا ابريشمي است كه به عنوان زير انداز و در پارهاي از مناطق به عنوان رو انداز يا تزيين آلاچيق بكار ميرود.ورني به گليم فرش نما، شبه قالي و گليم عشايري معروف است. جنس ورني گاه تلفيقي از ابريشم يا پشم است و بر روي دار بصورت عمودي بدون نقشه و بصورت ذهني توسط زنان و دختران عشاير و مناطق روستايي بافته مي شود. توليد ورني بيشتر در فصل قشلاق ايل انجام ميشود كه عشاير فرصت كافي براي استراحت و سكونت در يك منطقه را دارند.
در گذشته عشاير "دشت مغان"، "گرمادوز" و "ارسباران" پشم حاصل از دام هايشان را با دوكهاي معمولي ميريسيدند و به روش ابتدايي رنگ ريزي مي كردند و آن را براي بافت ورني آماده ميساختند. "فرشته سفري "، مربي ورني بافي در "آذربايجان غربي" در خصوص ورني بافي مي گويد: "مواد اوليه براي تهيه ورني، پشم، پنبه، كنف و موي حيوانات است. ورني گاه به صورت پيچ بافي و جناغي است و عموما از طرحهاي هندسي استفاده ميشود." نوع و شكل ورني ممكن است در ايلات و عشاير گوناگون متفاوت باشد، زيرا اين صنعت ابتدا توسط عشاير توليد شده است. هم اكنون نيز ايلهاي بختياري، بلوچ و قشقايي از ورني استفاده ميكنند.
به روش بافت ورني "پودچيني" ميگويند كه بر اساس پيچش خاص نخ "خامه " به دور نخهاي "تار" بافته ميشود. اين بافته را در كرمان "شيريكيپيچ" مي گويند و در استانهاي شمال غرب ايران به "ورني" معروف است.سفري در مورد مشكلات ورني بافي ميگويد: "بافت ورني بسيار سخت است و هم چنين جزء رشتههاي منسوخ شده به حساب ميآيد. عمدهترين مشكل ورني ، جمع شدن كنارهاي (شيرازه) آن است. بافت اين قسمت از ورني ، از سختترين قسمت هاي بافت محسوب ميشود كه بايد در تهيه آن بسيار دقت شود." ورني بدون نقشه بافته ميشود و چون در بافت آن از گره استفاده نميشود جزو انواع گليم به حساب ميآيد و از لحاظ شكل ظاهري به قالي شباهت دارد. سفري ادامه ميدهد: " براي رفع اين مشكل بايد از گره قرضي يا تار قرضي استفاده شود. اين هنر همراه با گليم بافي در دست احيا است ." قدمت اين هنر به طور كامل مشخص نيست اما صاحب نظران قدمت آن را به چند صد سال پيش تخمين ميزنند. "جليل جباري "، معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردش گري اردبيل در موردابعاد ورني ميگويد: "ورني در اندازه و ابعاد مختلف و با توجه به نياز بازار توليد و عرضه ميشود. تا دهههاي اخير عشاير دشت مغان از ورني به عنوان زير انداز، رو انداز و تزيين آلاچيق ها استفاده ميكردند." ظرافت و لطافت بافت طرح و نقشهاي متنوع و زيبايي ورني هر هنر دوستي را مجذوب خود ميكند. نوع بافت ورني با ابريشم ، از ظرافت و زيبايي خاصي برخوردار است و از نظر وزن سبك تر و كم حجم تر از نوع پشمي آن است و توجه گردشگران داخلي و خارجي را به خود جلب كرده است. جباري ميافزايد:"ورني از لحاظ صادرات در درجه نخست توليدات صنايع دستي اردبيل قرار گرفته است به طوري كه اين بافته به كشورهاي حاشيه خليج فارس ،كشورهاي اروپايي و آسيايي صادر ميشود." ورنيهاي ابريشمي و پشمي ساخته شده در استان اردبيل علاوه بر بازار داخلي به كشورهاي ايتاليا، فرانسه و آلمان صادر ميشوند. ورنيها اصولا به رنك لاكي، سرمه اي، سفيد پيازي و آبي روشن هستند. در همه اندازه براي پشتي، پادري، قاليچه، كناره و قالي توليد ميشود. عشاير آذربايجان از آن براي دوخت خورجين، جوال و تهيه جل اسب نيز استفاده مي كنند.
جباري در مورد يكي از راهكارهاي مهم در توسعه و ترويج صنعت ورني بافي و آموزش آن تصريح ميكند:"در شهرستانهاي استان اردبيل ، كارگاههاي آموزش ورني، به صورت مقدماتي داير ميشود و سالانه ۳۰۰نفر در اين مراكز آموزش مي بينند و به توليدكنندگان ورني اضافه ميشوند." توليد ورني صرفا خانگي و يا در چادرهاي عشايري است و ابزار آن از قبيل "دار " و "دفين"( بروزن دال ، شانه مخصوص براي بافتن فرش )است. از انواع ورني در آذربايجان ميتوان به ورني قالي ،ورني كناره بزرك، ورني كناره، ورني ذرع و نيم (جفت)، ورني قاليچه و ورني پشتي اشاره كرد.
جباري در مورد حمايتهاي معاونت صنايع دستي سازمان ميرات فرهنگي اردبيل از ورني بافي ميگويد: "حمايتهاي ما از طريق پرداخت وام تسهيلات بانكي كم بهره، شناسايي و صدور مجوزهاي صنايع دستي، برگزاري نمايشگاههاي متعدد صنايع دستي در سطح استان و همچنين مشاركت در نمايشگاههاي سراسري صنايع دستي در ايران و نمايشگاههاي بينالمللي خارج از كشور با هدف توسعه و ترويج هنر ورني بافي است."
فرماندار اهر همچنین ایجاد پارک گردشگری را به مساحت 100 هکتار در جوار شهرک صنعتی اهر و دانشگاه آزاد اسلامی و در مسیر بزرگراه "اهر ـ تبریز" را با مشارکت سازمان میراث فرهنگ و گردشگری و دانشگاه آزاد اسلامی را گامی مؤثر برای توسعه زیرساختهای گردشگری و زیست محیطی و توسعه فضای سبز اعلام کرد. وی اظهار امیدواری کرد، با همکاری و نظر مساعد شرکت شهرکهای صنعتی شاهد تسریع در اجرای این طرح و جذب سرمایهگذاران و گردشگران خواهیم بود. فرماندار اهر با اشاره به ظرفیتهای بالقوه شهرستان اهر در بخش جنگل و مرتع و تنوع زیست محیطی و حیات وحش خواهیم بود. صدیقی همچنین ارتقا آموزشکده کشاورزی به دانشکده منابع طبیعی و کشاورزی برای رونق منطقه در بخش کشاورزی و منابع طبیعی بسیار مهم ارزیابی کرد و افزود: از سال تحصیلی جدید در رشتههای کارشناسی مهندسی منابع طبیعی و کشاورزی این دانشگاه دانشجو پذیرش خواهد کرد.
کارخانه کمپوست اهر به بهرهبرداری میرسد
فرماندار اهر از راهاندازی کارخانه کمپوست تا پایان سال جاری خبر داد.
به گزارش خبرگزاری فارس از اهر، رضا صدیقی ظهر امروز در همایش هوای پاک در اهر گفت: این پروژه در زمینی به مساحت 70 هزار مترمربع با مشارکت شهرداری و بخش خصوصی در این شهرستان در حال اجرا است که با اتمام این طرح مهم زیست محیطی یکی از مشکلات چندین شهرستان مرتفع شده و شهرهای همجوار نیز از مزایای این طرح بهرهمند میشوند. وی همچنین گفت: ساماندهی رودخانه "کیچیک چای" با مشارکت شهرداری اهر با اعتبار اولیه 5 میلیارد ریال آغاز شده که با اتمام این پروژه شاهد آلودگیهای زیست محیطی و سالم سازی محیط شهری خواهیم بود.
انتقال فرهنگ دفاع و شهادت هدف مهم اردوهای راهیان نور
به گزارش خبرگزاری فارس از کلیبر، محمد ملکی بعد از ظهر امروز در جمع خبرنگاران از اعزام کاروان 550 نفری دانشآموزان کلیبری به مناطق جنگی جنوب خبر داد. فرمانده سپاه ناحیه کلیبر افزود: از ابتدای امسال تاکنون 800 دانشآموز به مناطق عملیات اعزام شدند و با احتساب کاروان 550 نفری روزهای آینده که اعزام خواهند شد تعداد اعزام شوندگان به مناطق عملیاتی طی سال 90به 1350 نفر خواهد رسید. وی در ادامه بر لزوم توجه به نسل جوان در برنامههایی همچون اردوهای راهیان نور اشاره و تاکید کرد: دنیای غرب با صرف هزینههای میلیاردی و برنامههای مختلف در قالب هجمههای مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی به جنگ با اسلام به ویژه تشیع آمده و تا ملتهای مسلمان را استحاله فرهنگی کند. ملکی تصریح کرد: بر همین اساس برای مقابله با این هجمهها باید با ابزارهای نوین و ایدههای نو در زمینه تبلیغ ارزشهای والای اسلامی و انقلابی گام برداشت.
عملیات اجرایی موزه تاریخی طبیعی ارسباران در اهر آغاز شد
به گزارش خبرگزاری فارس از اهر، بیوک رئیسی مدیرکل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان شرقی ظهر امروز در این مراسم گفت: این مجموعه که تحت نظارت اداره کل حفاظت محیط زیست اجرا و عملیاتی میشود در زمینی به مساحت 20هزار مترمربع در قالب موزه تاریخ طبیعی و حیات وحش ارسباران در شهرستان اهر با منابع داخلی سازمان حفاظت محیط زیست و مشارکت صنایع و طرحهای تولیدی صنعتی استان به اجرا در میآید. وی همچنین از تصویب 51 هکتار از اراضی منطقه هوراند بهعنوان منطقه حفاظت شده برای حفاظت از محیطزیست و حیات وحش خبر داد و افزود: برای ایجاد زیرساختهای لازم در این منطقه برای سال جاری 2.5 میلیارد ریال و برای سال 91، 5 میلیارد ریال اختصاص یافته است که امیدواریم با ایجاد این طرح شاهد توسعه و رونق منطقه در صیانت از محیط زیست و حیات وحش در منطقه باشیم.
به گفته رییس شوراي ثبت آثار تاریخی و فرهنگي آذربایجان شرقی در فهرست آثار ملی عملیات بازسازي و مرمت خانه امير ارشد ورزقان هنوز ادامه دارد . مهندس تراب محمدی در گفتگو با خبرنگار ایلنا در تبریز افزود: با وجود اينكه مرمت خانه امير ارشد از سال 78 آغاز شده، ولیکن به علت عدم تخصيص اعتبار مناسب به اين بنا که به صورت مقطعي و موقتي بوده، بهسازي آن هنوز به اتمام نرسيده است. وي يادآور شد: اعتبارات براي مرمت این بنا سالانه تعلق مي گرفت كه متاسفانه اكنون سه سال است كه اعتباري تخصيص نيافته و فعاليت مرمتي در آن انجام نمي شود. محمدي تشريح كرد: خانه امير ارشد ساختماني دو طبقه بوده كه طبقه دوم آن سالها پيش تخريب شده و تنها طبقه همكف باقي مانده بود كه مطابق با عكس ها و فريم هاي موجود مرمت آن آغاز شد.
یک هزار و 267 متر مربع جایگاه دام در شهرستان اهر بهسازی شد
مدیر جهادکشاورزی شهرستان اهر گفت: یک هزار و ۲۶۷ متر مربع جایگاه دام در این شهرستان، طی آذرماه سالجاری بهسازی شد.
به گزارش ایلنا از آذربایجان شرقی، آیت عبادپور، با اشاره به اینکه برنامهریزیهای به عمل آمده، برای توسعه زیر ساختهای تولید در بخش کشاورزی و در روند امر توسعه بخش به تولید محصولات دامی و فرآوردههای لبنی، نوسازی و بهسازی اماکن دامی در مناطق روستایی این شهرستان، مورد توجه ویژه قرارگرفته است گفت: این بهسازی در سطح اماکن دامیسنتی، با نظرت فنی کارشناسان دامپروری این مدیریت، بهبود شرایط برای پرورش بهینه دام بهسازی شده است.
مدیر جهادکشاورزی شهرستان اهر با اشاره به تلقیح مصنوعی ۱۵۲ رأس گاو و مشاوره رایگان به بهرهبرداران در بخش تولید و سرمایهگذاری طی این مدت افزود: برگزاری کلاسهای آموزشی برای بهره برداران بخش دامی این شهرستان با همکاری مدیریت هماهنگی ترویج کشاورزی استان، جهت انتقال اطلاعات جدید به آنان و کمک علمی برای استفاده از فنآوریهای جدید در تولید، از دیگر برنامههایی است که برای اوقات فراغت بهره برداران، برنامهریزی شده و در حال انجام است.
موفقیت 82 درصد از فارغ التحصیلان سالجاری دانشکده کشاورزی اهر
رییس دانشکده کشاورزی اهر با تبریک این افتخارآفرینی گفت: بر این اساس 82درصد از فارغ التحصیلان سالجاری دانشکده کشاورزی اهر موفق به پذیرش در دانشگاه های دولتی در کنکور سال 1390 شده اند که 11 نفر از آنان رتبه های برتر را می باشند.
دکتر فرزین شهبازی در گفتگو با خبرنگار ایلنا در تبریز این موفقیت را حاصل تلاش شبانه روزی ، برنامه ریزی دانشکده در استفاده بهینه از امکانات، ایجاد محیط امن برای تحصیل، تلاش اساتید مجرب و دانشجویان و تامین امکانات آزمایشگاهی، رفاهی و خوابگاهی اعلام کرد و گفت: هم اکنون 130 دانشجو در 2 رشته تحصیلی تکنولوژی تولیدات دامی و تکنولوژی مواد غذایی در مقطع کاردانی در این دانشکده مشغول به تحصیل هستند.
به گفته وی دانشکده کشاورزی اهر در سال 1385 زیرنظر دانشگاه تبریز تاسیس و تاکنون 260 نفر از آن فارغ التحصیل شده اند.