|
منابعطبيعی- گروه محيطزيست – اسد افلاكي:
برداشت بيرويه از رويشگاههاي گياهان دارويي و صنعتي، باعث تخريب گسترده اين رويشگاهها در سراسر كشور شده است بهطوري كه بسياري از گياهان دارويي از جمله «مورد» بهدليل بهرهبرداري غيرمجاز در معرض انقراض قرار گرفتهاند. دكتر پيمان يوسفي آذر، عضو هيأتمديره انجمن علمي جنگلباني ايران، با اعلام اين خبر به همشهري گفت: در حال حاضر گياهان صنعتي و دارويي در كشور متولي خاصي ندارد در نتيجه برنامه مدوني براي حفاظت و بهره برداري اصولي از اين سرمايه بينظير وجود ندارد، به همين دليل گاه بيش از4 برابر حد مجاز از رويشگاهها بهره برداري ميشود؛ اين در حالي است كه عوامل ديگري مثل چراي دام، تخريب رويشگاهها را تشديد ميكند. ارزآورتر از نفت وي با اشاره به اينكه بيش از 90 درصد گياهان دارويي و صنعتي در ايران يافت ميشود كه رويشگاه برخي از اين گياهان مثل مهره سياه منحصر به ايران است، افزود: زاگرس، ارسباران و رويشگاههاي ايراني – توراني، عمدهترين رويشگاه گياهان دارويي است كه با مديريت صحيح و سرمايهگذاري ميتواند ارزآوري بالايي داشته باشد تا آنجا كه ميتواند اين ارزآوري با درآمدهاي نفتي برابري كند. اين تجربه موفقي است كه دولتهاي آلمان و چين با مديريت كارآمد و برنامهريزي به آن دست يافتهاند و امروزه از اين طريق درآمد قابل توجهي كسب ميكنند؛ در حالي كه تنوع گياهان دارويي و صنعتي و توان رويشگاههاي ايران نسبت به اين دو كشور بسيار بيشتر است. يوسفي ضمن انتقاد از بيتوجهي به اين سرمايه عظيم، تصريح كرد: يكي از چالشهاي عمده، وجود نداشتن رديف اعتباري خاص و ملي براي گياهان دارويي است كه در نبود چنين اعتباري بزرگترين ضربه به اين پتانسيل ارزشمند ملي وارد شده است. البته اخيرا ستاد گياهان دارويي و صنعتي كشور تشكيل شده كه ستادي نوپاست و هنوز چندان كار چشمگيري در اين زمينه نكرده است اما غايب بزرگ اين ستاد سازمان جنگلها و مراتع كشور است، در حالي كه اين سازمان يكي از متوليان اصلي صيانت از عرصههاي طبيعي كشور از جمله رويشگاههاي گياهان دارويي است. اين مدرس دانشگاه، صدور گياهان دارويي بهصورت خام را از ديگر ضعفهاي كنوني دراين عرصه عنوان كرد و گفت: تقريبا اغلب گياهان دارويي بدون فراوري صادر ميشود، اين در حالي است كه اگر تكنولوژي مربوط به فراوري اين گياهان در كشور وجود داشت درآمد حاصل از آن بسيار بيشتر بود. براي نمونه ما امروز آنغوزه را بهصورت خام به هندوستان صادر ميكنيم. در آنجا بخشي تبديل به ادويه ميشود اما بخش عمده آن را يك شركت انگليسي خريداري كرده به دوبي منتقل ميكند و در آنجا با فراوري تبديل به پودر و اسانس كرده و از صنايع داروسازي، شركتهاي توليد نوشابه و صنايع غذايي سردرميآورد،حتي براي چاشني خوراكيهايي چون پفك استفاده ميشود. ارزش اسانس و پودر به دست آمده چندين برابر ماده خام اين گياه است.وي در بخش ديگري از سخنان خود به مافياي تجارت گياهان دارويي اشاره كرد و يادآور شد: با تلاش نهادها و سازمانهاي ذيربط بهويژه سازمان جنگلها طي 6ماه اخير جلوي صادرات خام گياهان دارويي گرفته شد كه اين يكي از اصوليترين سياستها طي سالهاي اخير براي صيانت از اين گياهان بود؛ بهخصوص كه با اين سياست مشخص شد كه تا پيش از اين، بيش از چهار برابر حد توان رويشگاهها، گياهان دارويي برداشت وصادر ميشد كه با نهادينه شدن فرايند مجوز كنترل بر صادرات فراهم شد. وي در پايان تاكيد كرد: حلقه مفقوده در زمينه گياهان دارويي و صنعتي، اطلاعرساني است به همين دليل است كه بخش خصوصي هنوز وارد اين عرصه نشده، در حالي كه با فرهنگسازي و اطلاع رساني ميتوان زمينه را براي ورود بخش خصوصي به اين عرصه فراهم كرد. اين رويكرد از يك سو باعث اشتغالزايي و از سوي ديگر باعث ارزآوري ميشود. لينك منبع خبر http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=89319
|
